دانلود تحقیق در مورد از دست دادن فرصت، تجارت دو جانبه، سلسله مراتب، سازمان ملل

مسئله جدايي طلبي چچن و سركوب خونين آن را “مسئله داخلي” روسيه خواندند. عدم حمايت مؤثر از مسلمانان چچن نفوذ مردم گرايي در سياست خارجي ايران را آشكار مي‌ساخت. (پيشين)
جمهوري اسلامي در اين زمينه، ضمن همراه نمودن کشورهاي اسلامي و سازمان کنفرانس اسلامي با اين سياست، کمک شاياني به وحدت جامعه روسيه و عدم فروپاشي آن داشت. در اين رابطه وزير امور خارجه ايران چند نوبت به مسکو سفر و در يک مورد هم در سال 2001 با برخي وزراي خارجه کشورهاي اسلامي و مقامات سازمان کنفرانس اسلامي از جمهوري چچن بازديد نمودند که موجب حمايت سازمان کنفرانس اسلامي از سياست هاي مسکو در برخورد با جدايي طلبان چچن گرديد. روسها نقش مهم تهران در اين رابطه را فراموش نخواهند کرد. از ديدگاه ايران، وجود روسيه يکپارچه، قوي و قدرتمند در فضاي نظام تک قطبي جهاني و دوران يکجانبه‌گرايي ايالات متحده بسيار حائز اهميت است. تا با همکاري متقابل، از فشار اين نظام بر خود بکاهد.

2-3-4) مخالفت دو کشور با نظام تک قطبي جهاني و سياست يک جانبه گرايي آمريکا:
با فروپاشي نظام کمونيستي در اتحاد جماهير شوروي و از ميان رفتن نظام دو قطبي در جهان و به استقلال رسيدن پانزده جمهوري جديد در شمال ايران، ژئوپليتيک و ژئواستراتژيک فدراسيون روسيه و جمهوري اسلامي ايران دچار تغيير و تحولات اساسي در عرصـه روابـط بين‌الملل و منطقه شد. در اين مقطع دو کشور خود را با وضعيت پيچيده ناشي از نظام تک قطبي جهاني به سردمداري ايالات متحده، تشکيل جمهوري‌هاي تازه ‌استقلال‌يافته، تغيير مرزها و افزايش تعداد دولتها در منطقه پيراموني و همچنين حضور فعال قدرتهاي فرامنطقه اي و منطقه اي که براي گسترش نفوذ خود در اين کشورهاي تازه تأسيس در تلاش بودند مواجه مي‌ديدند.
هر دو کشور در صحنه بين المللي با يک جانبه گرايي آمريکا در سياستهاي جهاني مخالف بوده و خواهان جهاني با نظام چند قطبي هستند. همچنين هر دو کشور نگران گسترش ناتو به شرق مي باشند. سياستهاي مستقل و اصولي ايران در مخالفت با يکه تازي آمريکا در صحنه بين‌المللي، از جمله مسائلي است که توجه مسکو را براي داشتن مناسبات بهتر با تهران به خود جلب مي نمايد. علاوه بر اين، فروپاشي اتحاد شوروي براي ايران هم فرصت و هم تهديد بود. لذا توسعه روابط ديپلماتيک با روسيه براي مقابله با تلاش هاي آمريکا در جهت منزوي کردن ايران در صحنه بين المللي نيز حائز اهميت است.
در گزارش شوراي روابط خارجي آمريکا در مورد بررسي روابط ايران و روسيه، “بريندا شافر” از موسسه مطالعات خاور نزديک در واشنگتن در بيان انگيزه‌هاي روسيه و ايران در تقويت همکاري‌هايشان سه عامل را عنوان مي‌کند:
1- کنترل نفوذ آمريکا
2- حفظ دنيايي چند قطبي
3- تضعيف تلاش هاي آمريکا براي منزوي کردن ايران و روسيه
“ميشائيل ايزنستاد” از کارشناسان “کنترل تسليحات” نيز مي‌گويد: همکاري ميان دو کشور (ايران ـ‌ روسيه) براساس منافع متقابل استوار شده است. اين در حالي است که گروهي از کارشناسان بر اين اعتقادند که نزديک شدن ايران به روسيه، صلح در خاورميانه را به چالش مي‌کشد بويژه اگر ايران در دهه آينده به کشوري هسته‌اي تبديل شود. نويسنده گزارش در ادامه مي‌افزايد: روسيه مي‌گويد برنامه هسته‌اي ايران صلح‌آميز است و خطري براي همسايگانش به دنبال ندارد. (سايت خبري آفتاب، 12/8/1385)

2-3-5) توسعه مناسبات اقتصادي و فني دو کشور:
روسيه بدنبال گسترش مناسبات اقتصادي و فني با جمهوري اسلامي ايران است. اين موضوع داراي جوانب مختلفي است از سويي باعث افزايش درآمدهاي ارزي و مالي روسيه مي‌گردد امري که در دوران پس از فروپاشي شوروي بسيار جديتر بنظر مي رسيد. غارت اموال عمومي توسط اليگارشها و بي کفايتي دولت در مقابله با آن و کاهش جهاني قيمت نفت و گاز که منبع مهمي از درآمدهاي ارزي روسيه را تشکيل مي دهد و ديگر مشکلات مالي که به بحران مالي – اقتصادي روسيه در سال 1993 منجر و گستردگي آن به حذف دو صفر از انتهاي اسکناسهاي روبل روسي انجاميد و مجددأ بر اساس مشکلات مالي در سال 1998 بحران اقتصادي ديگري بروز گرديد که نشاندهنده وضع مالي خراب دولت روسيه بوده است.
از سوي ديگر اشتغال نيروي کار و فعاليت کارخانه ها منوط به وجود قراردادهاي مربوطه خارجي و درآمدهاي آن بوده است. در مورد ساخت نيروگاه بوشهر قريب به 300 مؤسسه روسي مشاركت دارند. بنا به برخي ارزيابي‌ها، قرارداد تكميل اين راكتور اتمي20 هزار شغل در روسيه ايجاد كرده است. (پيشين)
علاوه بر آن موارد ، توان و پتانسيل علمي و فني در روسيه مورد حمايت قرار خواهد گرفت و ضمن آنکه از ايستايي تکنولوژي و فن آوري روسي جلوگيري مي شود موجبات بالندگي و شکوفايي علوم مختلف را در روسيه فراهم مي نمايد. بسياري از مراکز تحقيقاتي و پژوهشي روسيه با مشکلات مالي دست و پنجه نرم مي کنند که برخي از آنان به همين دليل با تعطيلي مواجه شده‌اند. لذا همکاري با ايران و تزريق پول ناشي از انعقاد قراردادها، باعث تداوم فعاليت مراکز ذيربط روسي گرديده است.
در عين حال ، ايران هم نياز به اين همکاري ها دارد. در دوراني که بسياري از کشورها از همکاري با ايران در زمينه هاي خاص مانند نظامي و اتمي خودداري ورزيده و برخي ديگر از کشورها تحت فشار آمريکا نسبت به لغو و تعليق همکاري ها و توافقات منعقده مبادرت مي‌نمايند همکاري با روسيه نيز، اندک فرصت باقيمانده است که نبايد از دست داد.
شوراي روابط خارجي آمري
کا در بررسي از روابط ايران و روسيه تاکيد دارد: “شراکت در حال رشد تهران ـ مسکو، تلاش‌هاي سازمان ملل و آمريکا براي تعليق برنامه هسته‌اي ايران را با خطر روبرو کرده است”. در اين گزارش با اذعان به اين که “آمريکا در تلاش است روسيه را از گسترش روابط تجاري و اقتصادي با ايران باز دارد چرا که به خوبي مي‌داند منافع اقتصادي، دليل خوبي براي روس‌هاست تا از تهران در مقابل فشارهاي واشنگتن حمايت کنند”، دلايل واقعي روسيه از همکاري نظامي، اقتصادي و هسته‌اي با ايران مورد بررسي قرار گرفته است. براساس اين گزارش، “قطعاً ترس روس‌ها براي از دست دادن فرصت‌هاي تجاري با ايران در موضع‌گيري‌هاي کرملين در قبال ايران بي‌تأثير نيست”. در اين گزارش تأکيد گرديده: ميزان تجارت دو جانبه دو کشور در سال 2005، دو ميليارد دلار تخمين زده شده است و اکنون روس‌ها بخش اعظم تسليحات مورد نياز ايران را تامين مي‌کنند. در اين ميان سيستم دفاع هوائي که قرار است روسيه در اختيار ايران قرار دهد توجه آمريکا را بيش از هر معامله ديگري به خود جلب کرده است. (پيشين)
در عين حال کارشناسان معتقدند منافع اقتصادي روسيه اگر چه مي‌تواند تلاش‌هاي جهاني براي اعمال تحريم عليه ايران را تحت تاثير قرار دهد اما بعيد است که بتواند مانع از تصويب قطعنامه تحريم شود. بنا به گفته آنها مسکو بيشتر مايل است از تحريم‌ها به عنوان ابزار ديپلماسي عليه ايران استفاده شود. (پيشين)

2-3-6) فروش تسليحات متعارف روسي به ايران:
مهمترين مولفه امنيت ملي براي هر کشور، حفظ تماميت ارضي آن تلقي مي شود و براي اين امر، برخورداري از تکنولوژيهاي نظامي پيشرفته و کارآمد، امري اساسي خواهد بود. جمهوري اسلامي ايران بايستي تماميت سرزميني خود را در نقطه‌اي از جهان که از اهميت استراتژيک بالايي برخوردار و در طول دهه ها شاهد نابساماني هاي بسيار بوده است، حفظ نمايد.
در نظام بين‌المللي فاقد سلسله مراتب قانوني و نهادهاي مشروع تضمين کننده امنيت بين‌المللي که بنا بر ديدگاه واقعگرايان، نوعي هرج و مرج بر آن حاکم است، هر دولتي در درجه نخست مجبور است که به دنبال افزايش قدرت و توانمندي هاي نظامي خود باشد و نوعي “سياست دفاعي خود اتکا” را دنبال نمايد؛ چرا که مقوله بقا و امنيت ملي چيزي نيست که بتوان آن را به سادگي در گرو کشورهاي ديگر قرار داد. از اين جهت، تامين تکنولوژي و تسليحات از منابعي که در دسترس قرار دارد، به امري ضروري براي بازدارندگي دشمن و در صورت وقوع جنگ، سرکوب آن، تبديل خواهد شد. از اين رو، در ايران در شرايط پس از جنگ با عراق، مساله بازسازي سيستمها و تجهيزات آسيب ديده و تقويت بنيه نظامي نيروهاي مسلح مطرح شد.
در دوره جنگ تحميلي و بويژه از سال 1367 به بعد، ايران در پي روابط با دولتهايي بود که ضمن حفظ استقلال کشور و عدم وابستگي به آنها، بتوان برخي تسليحات و تکنولوژيهاي مورد نياز را از آن منابع وارد کرد. دولتهاي اروپايي به دلايل مختلف نه تنها حاضر به انتقال جنگ افزار به ايران نبودند، بلکه حتي براي تکنولوژيهاي دو منظوره نيز محدوديتهاي گسترده‌اي ايجاد کردند. از اين رو، گزينه هاي پيش روي جمهوري اسلامي ايران، به کشورهاي چين، کره شمالي و روسيه محدود شده بود. کشور چين به دليل فشار آمريکا، حاضر به تامين سلاحها و تکنولوژيهاي مورد نياز ايران نبود و کره شمالي نيز از نظر تنوع فن آوريها محدوديتهايي داشت. لذا گزينه روسيه، به عنوان مناسبترين طرف تامين کننده جنگ افزار مطرح شد. اين همکاري در روابط ايران و روسيه از اواخر دوره گورباچف پايه گذاري شد. (کرمي، جهانگير، 1387، ص 235)
در ديدار رئيس وقت مجلس شوراي اسلامي ايران از مسکو در سال 1989 چند موافقتنامه مهم از جمله در زمينه نظامي بين دو کشور به امضا رسيد. بنا به اين موافقتنامه‌ها، ايران هواپيماهاي نظامي پيشرفته از مسکو خريداري نمود. ايران در آن زمان شديداً به تسليحات نظامي روسيه نياز داشت چرا که امکان تامين آن از طريق کشورهاي غربي وجود نداشت. ايران به طور جدي شريک تسليحاتي مسکو شد. براساس برخي آمارها بين سالهاي 1368 تا 1374، ايران معادل 5 ميليارد دلار از روسيه تسليحات نظامي وارد کرده است. در بهمن 1374 خبرگزاري اينترفاکس از ميزان مبادلات نظامي دو کشور که بالغ بر فروش 437 ميليون دلار تجهيزات بود خبر داد. در زمان ديدار وزير دفاع روسيه، سرگي ايوانف از ايران، اعلام گرديد که روسيه و ايران با يک برنامه همکاريهاي بلند مدت سياسي و نظامي توافق به عمل آورده اند. در اکتبر 2001، وزير دفاع ايران علي شمخاني از مسکو ديدار نمود و يک قرارداد پنج ساله را به امضا رساند. بدين ترتيب، ايران به صورت سومين خريدار بزرگ تسليحاتي (بعد از چين و هند) از روسيه تبديل شد. (پيشين، ص 236) مهمترين سلاحها و تکنولوژيهايي که جمهوري اسلامي ايران از روسيه خريداري نموده به شرح زير است:
سه فروند زيردريايي الکتريکي ديزلي نوع کيلو؛ هواپيماهاي جنگي ميگ و سوخو؛ هواپيماهاي شناسايي هوايي و جنگ الکترونيکي ايلوشين؛ بالگردهاي ام-آي- 17، تانک تي 72 و تي90 ؛ نفر بر زرهي بي.ام.پي؛ انواع موشک انداز و توپهاي دوربرد؛ انواع موشکهاي سام و ايگلا؛ موشکهاي سطح به سطح ياکونت؛ موشکهاي ضد هوايي تور ام.1؛ رادار مراقبت هوايي؛ مين هاي هوشمند؛ اژدرهاي دوربرد هدايت شونده و اجازه توليد موشک ضد تانک کورنکورس.(پيشين، ص 237)
ايران طي سالهاي اخير علاقمند بوده است که دو فروند از زيردريايي هاي کيلوکلاس خود را بازسازي و آنها ر
ا به موشکهاي E4 -M3 ضد ناو مجهز نمايد. ايران همچنين خواستار خريد قايقهاي پرتاب کننده موشک از پروژه 12421 مجهز به موشک 14 Mosk مجموعه اي از موشکهاي E4-M3 و موشکهاي E-Iskander و موشکهاي ضدهوايي اس-300 بوده است. (پيشين)
ايران با نگراني از تکهاي موشکي و حملات هوايي احتمالي آمريکا و اسرائيل عليه تاسيسات کليدي خود از جمله پايگاه موشکهاي باليستيکي و نيروگاههاي انرژي هسته‌اي، براي پدافند هوايي خود اهميتي حياتي قائل است. در نتيجه، ايران علاقمند به دستيابي به موشکهاي اس-300 ، ام پي يو و سيستمهاي ضد موشک تور.ام-1 و طيف وسيعي از ديگر موشکهاي زمين به هوا (سام) بوده است. اقلام ديگري که ايران به دنبال دستيابي به آنها است شامل بال گرد ام آي-17، يک هزار قبضه موشک پدافند هوايي ايگلا-1 اي اس آ-10 و اس آ-12 و موشکهاي زمين به هوا و رادار مراقبت هوايي است. طبق گزارشات منابع غربي، ايران همچنين علاقمند به کسب مجوز ساخت ميگ-29 و زيردريايي کيلو، مين هاي پيشرفته دريايي، اژدرافکن، و آخرين مدلهاي تانک تي -90

دیدگاهتان را بنویسید