زیادی به اندازه ذره، محلولیت، وضعیت تغذیه ای و میزان فعالیت بستگی دارد(۳۴).
۲-۴-۳-۲- تجمع سرب در بدن
تا قبل از سال ۱۹۴۲ تجمع و ذخیره شدن سرب در استخوان ها مورد توجه نبود وجود آن را در استخوان ها در مقایسه با وجود آن در عضلات و نسوج بی اهمیت می دانستند. بعدها معلوم شد که ترکیبات معدنی سرب ابتدا در بافت های نرم شامل مغز استخوان، کبد، کلیه و ماهیچه ها توزیع و ته نشین می گردد و با گذر زمان مقدار آن بیشتر می شود و سپس در بافت های استخوانی دندان و مو ذخیره می گردد(۱۰).
ذخیره سرب در استخوان شباهت زیادی به ذخیره کلسیم دارد و به صورت فسفات سرب ذخیره شده،چنانچه غلظت فسفات خون کم باشد سرب در بافت های غیر استخوانی ذخیره می شود، ویتامینD باعث ذخیره سرب در استخوان شده و هورمون پاراتیروئید موجب کاهش ذخیره در بافت استخوان و افزایش آن در خون می گردد(۲۹).
سرب در مغز به میزان ناچیز ذخیره می شود(۳)، سرب از جفت عبور نموده و خطر بالقوه ای برای جنین به شمار می رود. نتایج تعیین مقدار سرب در اعضاء و نسوج جفت و خون جنینی به دست آمده نشان می دهد که تماس بیش از حد مادر به سرب باعث مسمومیت جنین خواهد شد و مقدار سرب در استخوان های جنین با رشد آن افزایش می یابد(۳۹)۰
بعدازاینکه سرب جذب شد به داخل خون وارد شده ۹۷ درصد آن بوسیله گلبول های قرمز برداشته می‌شود. نیمه عمر سرب در گلبول ها ی قرمز ۳-۲ هفته است. انتشار مجدداً آن توسط کبد و کلیه می باشد(۲۰).
۲-۴-۳-۳- دفع
سرب اساساً از طریق ادرار و مدفوع و به مقدار ناچیز از عرق، مو و ناخن دفع می گردد. دفع سرب در حیوانات آزمایشگاهی بیشتر از طریق صفرا بوده است(۳۴).
۲-۴-۴- راه های مسمومیت از سرب
۱- استفاده از آب های آلوده به سرب در تهیه مواد غذایی و آشامیدنی، نگهداری غذا در ظروف رنگ شده یا لحیم کاری شده با ترکیبات سرب(مانندلحیمکاری سطح داخلی سماورها) استفاده از ظروف سربدار مانند کارد، چنگال و قاشق هایی که در آن آلیاژهای سرب به کار رفته از راه های دیگر آلودگی غیر مستقیم انسان به سرب می باشد(۲۰).
۲- آب های قلیایی با آب نرم به طور اخص مسئول کندن سرب از لوله های انتقال آب است، لذا استفاده از لوله های حاوی سرب در لوله کشی ساختمان در مسمومیت مزمن افراد موثر است (۳۹).
۳- یکی دیگر از راه های مهم مسمومیت با سرب تماس مستقیم کارگرانی است که در صنایعی کار می کنند که از ترکیبات مختلف سرباستفاده می شود.تحقیقات نشان می دهد میزان سرب خون تکنسین های رادیاتورهای ماشین و فرزندانشان بیش از ۴۰ میکرو گرم در دسی لیتر بوده است(۳۴).
۴- مسمومیت های مادزادی ونوزادان ناشی از استفاده از درمان های سنتی که اغلب با نام های سنتی شان مثل ghasard.greta.asartocon شناخته می شوند، گزارش شده است(۳۴).
۵- در بسیاری از گزارشات مسمومیت در کودکان ناشی از بلع اشیاء سربی چون گلوله تفنگ، سنجاق لباس، وزنه ماهی گیری-۱ و … بوده است(۳۴)..
۶- طی آزمایشات دیگر نشان داده شد که محتوی سرب مکمل های کلسیمی مختلف چون dolomiter,bonemeal,calcium carbonate حاوی ۸۰۰ میلی گرم کلسیم و دارای بیش از ۶ گرم سرب در بیش از ۲۵ درصد از ترکیب آزمایش شده است(۳۴).
۷- ترکیبات حشره کش و دفع آفات نباتی که حاوی ترکیبات سرب می باشند معمولاً به طور مستقیم در آلودگی فرد سم پاش و به طور مستقیم از طریق آلودگی غذاها در مسمومیت انسان نقش دارند. (۳۴).
۸- مصرف دخانیات به علت آلودگی توتون به سرب یکی دیگر از منابع مسمومیت با سرب است (۳۴).
___________________________
Fishing Sinker_1
۲-۴-۵- مکانیسم مسمومیت
سرب با بسیاری از ترکیبات ضروری بدن مانند: آنزیم ها و پروتیئن ها اتصال برقرار نموده و موجب وقفه در فعالیت آنزیم و اختلال در سنتز پروتئین و غیره می گردد. این فلز موجب وقفه در فعالیت آنزیم، سدیم، پتاسیم، آدنوزین تری فسفاتاز(Na-K-ATPase) گشته و میزان آنزیم های ترانس آمیناز افزایش یافته در حالی که این فلز موجب کاهش فعالیت آنزیم های آلکالین فسفاتاز و متیل استراز می گردد.
سرب با تخلیه ذخایر متیل در سلول های کبدی(سرب با فعال کردن آنزیم DNA Methyl Trans feras گروه های متیل را از DNA جدا می کند) و آسیب به DNA منجر به اختلال در ترمیم DNA شده و در ایجاد سرطان نقش دارد(۲۹).
۲-۴-۶- عوارض مسمومیت های حاصل از ترکیبات سرب
اولین علایم مسمومیت سرب غالباً غیر اختصاصی است به صورت خستگی، تهوع، بی اشتهایی، تغییر وضعیت خواب، اسهال، یبوست و افسردگی بروز می کندو با افزایش تماس فرد عوارض دیگری چون افزایش فشار خون، تغییر خلق و خو و اختلات حرکتی، کم خونی، عوارض عصبی، انسفالوپاتی و نوریت بروز می کند(۲۰).
در این مرحله سطح سرب خون (pbB) بهترین آزمایش تشخیص برای نشان دادن در معرض قرار گرفتن سرب است. مطالعات تجربی و اپیدمیولوژیک بر
روی حیوانات آزمایشگاهی نشان می دهد زمانی که سطح (pbB) به ۱۴ میکرو گرم در دسی لیتر برسد موجب افزایش فشار خون می گردد(۳۲). با افزایش میزان (pbB) به ۳۰ میکرو گرم در دسی لیتر باعث اختلال در واکنش پذیری و کاهش سرعت هدایت عصبی و وقتی سطح سرب خون به ۵۰-۳۰ میکرو گرم در دسی لیتر می رسد اثرات تغییر خلق و خو(Mood) و ناهماهنگی اعصاب حرکتی و در ۵۰ میکرو گرم در دسی لیتر علایم و عوارض کم خونی شروع به آشکار شدن می کند. در سطح سربی ۸۰ میکرو گرم در دسی لیتر سمیت عصبی_۱ به وضوح آشکار می گردد و نفروپاتی های غیر قابل برگشت مزمن در میزان بالاتری از سطح سرب خون رخ می دهد(۲۹).
۲-۴-۷- عوارض سرب بر ارگان های مختلف بدن
۲-۴-۷-۱- خون
سرب منجر به اختلال در سنتز مولکول های هم پورفیرین، شکنندگی و نقص در بلوغ گلبول های قرمز می‌شود ومنجر به کم خونی هیپوکرومیک_۲ می گردد. سرب در چندین مرحله در سنتز هم تداخل می کند.
از جمله تداخل با آنزیم های فروشلاتاز-۳ ، آمینولولینات سنتاز ، آمینولولینات دهیدراز و تداخل با برداشتن
و جذب آهن به داخل میتوکندری احمدی زاده (۱۳۷۶) علت تخریب گلبول های قرمز در اثر تماس گلبول‌های قرمز با سرب شدید نیست و رنگ پریدگی در مبتلایان به مسمومیت مزمن سرب را به اسپاسم عروق
کوچک پوست ارتباط می دهند تا کم خونی. کم خونی زمانی بروز می کند که سطح پلاسمای خون به بیش از ۵۰ میکروگرم در دسی لیتر برسد(۲۰).
_________________________
Neurotoxicty_1
Hypochromic_2
۲-۴-۷-۲- سیستم عصبی
نوریت محیطی – که به نام لید پلازی خوانده می شود به خصوص در عضلاتی که بیشتر بکار می رود مانند عضلات مچ اتفاق می افتد(افتادن مچ) این عارضه در افرادی که در معرض سرب هستند اغلب بدون علایم دیگر اتفاق می افتد ولی در کودکان نادر است و در اندام های تحتانی کمتر است(۲۰).
انسفالوپانی- این عارضه در انگلستان از سال های متمادی شناخته شده و به تناسب از سال های ۱۹۰۰ تا کنون موارد آن نقصان یافته است.انسفالوپانی معمولاً به دنبال غفلت از پیشگیری های لازم و بلع اجسام سربی، خوردن رنگ های حاوی سرب بروز می کند، لذا این اختلال در بالغین به ندرت اتفاق می افتد.علایم با تشنج و خواب آلودگی، بی اشتهایی و ضعف با کم شدن وزن شروع می شود و با افزایش فشار خون درون جمجمه واٍدم-۱ مغزی همراه است که به صورت لرزه در لب ها و دست ها، عدم تعادل در راه رفتن، دوبینی، عدم تمرکز فکری، عصبانیت و تخیلات بروز می کندوممکن است منجر به مرگ شود. مسمومیت ممکن است زمانی ظاهر شود که خطوط آبی حاشیه بورتون روی لثه ظاهر شود در ۲۵ درصد کسانی که از مرگ نجات پیدا می کنند ضایعات شدید و دایم مغزی ایجاد می شود(۱۰).
در بچه ها بیشترین اثر مسمومیت با سرب انسفالوپاتی یا عقب افتادگی ذهنی است و رکود و فلج مغزی ممکن است در تمام عمر اثر خود را داشته باشد. سیستم عصبی یک هدف روشن برای سرب است و ابتلاء در بچه ها بیشتر وجود دارد (۳۴).
_________________________
Feurochelatase_3
-Vagus nerue1
آنسفالوپاتی آشکار زمانی بروز می کتد که سطح سرمی به ۸۰ میکروگرم در دسی لیتر برسد. مطالعات نشان داده سرب موجب اختلال در متابولیسم تریپتوفان می شود و این عمل از طریق وقفه فعالیت آنزیم منو آمین اکسیداز موجب افزایش سروتونین در مغز شده و سرتونین ممکن است در ایجاد اختلالات عصبی ناشی از این فلز نقش داشته باشد(۱۰).
۲-۴-۷-۳- گوارش
اختلالات گوارشی حاصل از مسمومیت با سرب با علایمی چون کاهش اشتها، دردهای قولنجی شکم، یبوست، تهوع و استفراغ همراه است. علت آن نه به علت ابتلا مستقیم نسوج روده هاست بلکه در اثر تغییراتی است که در سیستم های مستقل بدن به وجود می آید.اختلالات گوارشی ناشی از طریق تحرک عصب واگ۱ می باشد(۲۰).
۲-۴-۷-۴- تولید مثل
سرب موجب تغییراتی مورفولوژی و کاهش مقدار دانسیته و حرکت همگن اسپرم و آتروفی بیضه ها در مردان می شود. گزارشات حاکی از آن است که این رخداد زمانی به وقوع می پیوند که سطح سرمی سرب
به بیش از ۴۰ میکروگرم در دسی لیتر برسد. سرب همچنین موجب کاهش باروری زنان، افزایش نوزادان
مرده، کم وزن و نارس می شود. زمانی به ۱۵ میکرو گرم در دسی لیتر (pbB)برسد با کاهش وزن تولد و
ریسک تولد نوزادان نارس همراه می شود و با افزایش (pbB) به ۳۰ میکرو گرم در دسی لیتر منجر به سقط خود به خودی می شود (۳۴).
اختلالات ایجادشده باعث اعمال تولید مثل ناشی از وقفه در آزاد سازی هورمون FSH و کاهش ترشح پروژسترون و همچنین نکروز تخمدان می گردد(۳).
۲-۴-۷-۵- کلیه
سرب با اختلال متابولیسم اسید اوریک موجب اختلالات کلیوی می شود و آسیب های کلیوی و افزایش فشار خون ممکن است بعد از سال ها تماس با سرب ایجاد گردد. مطالعاتی نشان می دهد برخی از افرادی که مبتلا به افزایش فشار خون و نارسایی کلیه هستند .در دوران کودکی در معرض سرب قرار داشته اند. دلایل تازه نشان می دهد قرار گرفتن در معرض سطح خیلی پایین سرب(کمتر از ۲۰ میکروگرم در دسی لیتر) با آسیب های کلیوی همراه می شود (۳۲). که با افزایش سطح کراتینین سرم اندازه گیری می شود. نفروپاتی های غیر قابل برگشت زمانی رخ می دهد که سطح سرمی سرب به بالای ۸۰ میکرو گرم در دسی لیتر برسد. تماس حاد با سرب ممکن است باعث آسیب کلیوی شود. در حالی که تماس مزمن باعث نفریت بینایی می گردد(۹).
۲-۴-۷-۶- سیستم اسکلتی
سرب علاوه بر اثراتش بر روی سیستم اعصاب مرکزی و سنتز هم، دربچه ها تغییرات اسکلتی بعد از تماس مزمن ایجاد می کند، توقف رشد در انتهای استخوان های بلند و همچنین تغییر شکل استخوان ها را می توان در این موارد مشاهده کرد. سرب در داخل استخوان ها با کریستال های هیدروکسی آپاتیت یکی شده و جایگزین می گردد. این مسئله منجر می شود تا به وسیله مطالعات با اشعه

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید