پودری با داشتن حدود ۲۰درصد (P2O)5 گوگرد و روی به عنوان کودهای مناسب فسفر دار برای مصرف در باغهای میوه شناخته شده اند. از آنجایی که حرکت فسفر در خاک به سختی صورت می‌گیرد توصیه می‌شود در هنگام احداث باغهای میوه و کاشت نهالها حتماً در بستر کاشت از کودهای فسفاته (در صورت نیاز خاک) استفاده شود. همچنین در باغهای احداث شده و بارور بصورت چالکود و یا کانال کود می‌توان از کودهای فسفاته استفاده نمود. مصرف کودهای فسفاته تأثیری بر آفات و بیماریهای درختان میوه نداشته ولی بعلت اثر رقابت، در جذب سایر عناصر غذایی مؤثر خواهد بود.
امروزه استفاده از قارچها و باکتریهای محرک رشد(PGPR) نیز از اهمیت بسزایی برخوردار است. Aspergillus و Penicillium از جنس‌های مهم قارچ‌های حل کننده فسفات‌های نامحلول (Motsara et al, 1995) و باکتری‌های جنس Bacillus و Pseudomonas از انواع مهم باکتری‌های حل کننده‌ی فسفات (PRB) می‌باشند (۱۹۹۲; Schinner and Ilme ; Motsara et al, 1995) گزارش شده است که برخی از سویه‌های معینی از باکتری‌های ریزوبیومی نیز می‌توانند فسفات‌های آلی و غیر آلی نامحلول را حل کنند (Abd-Alla, 1994). تحقیقات نشان داده‌اند که عمده میکروارگانیسم‌های حل کننده فسفات‌های آلی در ریزوسفر گیاهان متمرکز می‌باشند (Gaur, 1990).
مزایای تلقیح گیاه با باکتری‌های محرک رشد شامل افزایش شاخص‌های متعددی مانند سرعت جوانه‌زنی، رشد ریشه، میزان تولید در واحد سطح، بیوکنترل عوامل بیماری زا، سطح برگ، محتوی کلروفیل، مقاومت به خشکی، وزن ریشه و‌ اندام هوایی و فعالیت میکروبی می‌باشد ((Lucy et al ; 2004. باکتری‌های محرک رشد عمدتا همان باکتری‌های ریزوسفری و یا به عبارتی باکتری‌های همیار با گیاهان هستند که ممکن است به صورت آزاد هم در خاک حضور داشته باشند.آزادسازی فسفر از فرم‌های میکروارگانیسم‌های حل کننده فسفات (PSMs) نقش بسیار مهمی در حلالیت ترکیبات نامحلول فسفر در خاک ایفاء می‌کنند. استفاده از PSMs برای بسیاری ازمحصولات از جمله گندم و ذرت آزمایش شده و نتایج خوبی به دست آمده است. استفاده از PSMs در مقایسه با خرید کودهای شیمیایی مقرون به صرفه است. تحقیقات نشان می‌دهد که از این کود میکروبی می‌توان برای کاهش مصرف کود فسفره تا مرز ۵۰درصد استفاده نمود (عباس زاده، ۱۳۸۸).
۱-۱-۱۴- تثبیت فسفرچیست؟
تثبیت فسفر یا اصطلاحاً P-Fixation یک فرایند شیمیایی است که فسفر از حالت محلول به حالت نا محلول تبدیل می‌شود. به عبارت دیگر تبدیل فسفر محلول به فسفر نا محلول و غیر قابل استفاده برای گیاه را اصطلاحاً تثبیت فسفر گویند. تثبیت فسفر یک تثبیت زیان‌آور و مضر در تغذیه گیاه است که این تثبیت هم در خاک‌های اسیدی و هم در خاک‌های قلیایی اتفاق می‌افتد. در خاک‌های اسیدی، یون‌های آهن و آلومینیوم باعث تثبیت فسفر می‌شوند و فسفر به شکل نا محلول در می‌آید. در خاک‌های آهکی و قلیایی (مثل شرایط ایران) یون کلسیم و تا حدودی کربنات کلسیم موجب تثبیت فسفر می‌شود و در نتیجه حلالیت کود مصرف شده کم، و کود برای گیاه غیر قابل استفاده می گردد (خاوازی و همکاران، ۱۳۸۴).
۱-۱-۱۵- روش‌های کاهش تثبیت فسفر
تنظیم زمان مصرف کود برای کاهش تثبیت فسفر، باید زمان مصرف کود با زمان نیاز گیاه تنظیم شود. مصرف کودهای فسفری همزمان با کاشت، تا حدود زیادی تثبیت را کاهش می‌دهد. روش مصرف کود در خاک‌هایی که ظرفیت تثبیت بالا است روش شیاری یا نواری پخش کودهای فسفری بهتر از روش پخش در تمام سطح است.فسفر به صورت یون‌های – H2PO42 و- H2PO4 توسط گیاه جذب می‌شود. مهم‌ترین عامل در قابلیت جذب فسفر توسط گیاه PH خاک است. بیشترین غلظت فسفر قابل جذب در محدوده
(۶ تا۷ ) pHخاک وجود دارد. در PH حدود ۶.۵ بیشترین مقدار جذب فسفر توسط گیاه انجام می‌شود.
۱-۱-۱۶- نقش فسفر در گیاه
فسفر به عنوان کلید زندگی گیاه لقب گرفته و مهم‌ترین نقش فسفر در گیاه، در انتقال و ذخیره انرژی به صورت مولکول ATP است. فسفر در رشد زایشی و تشکیل گل و غیره نقش مهم و مؤثری دارد. علائم کمبود فسفر برخلاف علائم کمبود ازت، خیلی روشن و واضح نیست. معمولاً بر اثر کمبود فسفر، رنگ برگ‌ها سبز تیره می‌گردد و یک ته رنگ بنفشی در آن‌ها ایجاد می‌شود. به جدول راهنمای تشخیص کمبود فسفر در گیاهان زینتی مراجعه کنید.
۱-۲- انتقال ژنتیکی
فسفر یکی از اجزاء اصلی ترکیباتی است که در واحد های ساختمانی ژن ها و کروموزوم ها به کار رفته است. بنابراین یکی از بخش های ضروری فرایند انتقال رمزهای ژنتیکی از یک نسل به نسل بعد محسوب می گردد و برای همه ی جنبه های رشد و نمو گیاه طرح و نقشه ای را فراهم می آورد. برای رشد سلول های جدید و برای انتقال رمز های ژنتیکی از یک سلول به سلول دیگر مقدار کافی از عنصر فسفر ضروری است. در دانه ها و میوه ها مقدار زیادی از فسفر وجود دارد. فسفر هم چنین یکی از بخشهای سازنده فیتین ( یک شکل ذخیره ای اصلی فسفر در دانه) می باشد. تقریبا ۵۰درصد از کل فسفر (به صورت فیتین) در دانه گیاهان دو لپه ای و ۶۰ تا ۷۰ درصد در دانه غلات ذخیره شده است. کمبود فسفر میتواند اندازه دانه، تعداد دانه و امکان زیستائی دانه را کاهش بدهد. (Alexander, 1983).
۱-۳- انتقال ماده غذایی
سلولهای گیاهی میتوانند مواد غذائی را در غلظتی بالا تر از مقدار حاضر در محلول خاک انباشته کنند و به ریشه اجازه دهند تا مواد غذائی راحتی در غلظتهای پایین از محلول خاک جذب کنند. حرکت ماده غذائی در گیاه به انتقال گسترده آن از طریق غشای سلول و به انرژی بستگی دارد. این انرژی از ATP و سایر ترکیبات فسفر دار فراهم می کند. (Alexander, 1983).
۱-۴- فاضلاب
فاضلاب و پس آبهای مراکز صنعتی، کشاورزی و همینطور محلهای مسکونی از آلوده کننده‌های عمده آبهای زیرزمینی و آبهای سطحی بویژه آبهای رودخانه‌ها، دریاها و دریاچه‌ها هستند. با این فاضلابها و همینطور عوامل مؤثر در آلودگی فاضلاب و پس آبها آشنا می‌شویم.
پتانسیل و ظرفیت اکسیداسیون، معیاری برای تعیین آلودگی فاضلاب ها :
پتانسیل و ظرفیت اکسیداسیون آب ها، یکی از معیارهای مهم آلودگی آنهاست. بطوری که می‌دانیم اکسیژن محلول در آب، عامل اساسی زندگی و رشد حیوانات و گیاهان است. زندگی این موجودات بستگی به حداقل اکسیژن محلول در آب دارد. ماهی بیش از سایر جانداران و بی مهره‌گان در درجه دوم و باکتریها کمتر از تمام موجودات آبزی به اکسیژن محلول در آب نیاز دارند. در یک آب معمولی که ماهی در آن پرورش می‌یابد، غلظت اکسیژن محلول نباید کمتر از ۵ میلیگرم در لیتر باشد و این مقدار در آبهای سرد به ۶ میلیگرم در لیتر افزایش می‌یابد. (ملکوتی، ۱۳۷۸). در صورتی که مقدار اکسیژن محلول در آب کمتر از حداقل مجاز برای زندگی جانداران آبزی باشد، آن آب، آلوده تلقی می‌گردد. وجود مواد آلی در آب، موجب مصرف و تقلیل مقدار اکسیژن محلول می‌گردد. غالب ترکیبات آلی موجود در آب دارای کربن هستند و فعل و انفعال مهمی که در محیط آبی به کمک باکتریهای خاصی انجام می‌پذیرد به ترتیب زیر است:
در این واکنش به ازاء ۱۲ گرم کربن، ۳۲ گرم اکسیژن مصرف می‌شود. اگر فرض کنیم که مقداری روغن که حاوی ۱۲ گرم کربن بوده، در آب ریخته شود، با در نظر گرفتن حداکثر مقدار اکسیژن محلول در آب در شرایط معمولی (میلیگرم در لیتر) این مقدار روغن آبی در حدود ۳۵۵۵ لیتر را فاقد اکسیژن نموده و به معنی دیگر کاملا آلوده می‌نماید.
۱-۴-۱- میزان مواد آلی در فاضلابها
بطوری که قابل پیش بینی است فاضلابها و پس آبها حاوی مقدار بسیار زیادی مواد آلی است. تقریبا آثار کلیه مواد مصرف در زندگی اجتماعی و همینطور صنایع، در فاضلابها وجود دارد. تخلیه فاضلاب ها و پس آبها در آبهای معمولی آنها را به سرعت آلوده می‌کند و این در واقع زاییده وجود مقادیر بسیار زیاد مواد آلی در فاضلابها و پس آب ها.
اکسیژن مورد نیاز جهت اکسیداسیون یک فاضلاب:
اکسیژن مورد نیاز جهت اکسیداسیون یک فاضلاب، پس آب و یا آب آلوده معیار مناسبی برای آگاهی از حدود مقدار مواد آلوده کننده موجود در آنهاست. دو روش تعیین میزان آلودگی که بر اساس یاده شده در بالا متکی هستند، تحت عناوین COD و BOD شناخته شده‌اند (Dadrawal, 1977).
(Biochemical Oxygen Demand) BOD:
BOD یک فاضلاب، پس آب و یا آب عبارت است از میزان اکسیژن مور نیاز میکرو ارگانیسمها در اکسیداسیون بیوشیمیایی مواد آلی موجود در آن. در حقیقت BOD تعیین کننده مقدار اکسیژن مورد لزوم برای ثبوت بیولوژیکی مواد آلی نمونه مورد نظر خواهد بود. اگر BOD آبی در حدود ۱ میلیگرم در لیتر باشد، آب خوب و اگر به حدود ۳ برسد مشکوک و بیشتر از ۵، آلوده است.
: (Chemical Oxygen Demand) COD
COD یک فاضلاب، پس آب و یا آب آلوده، عبارت است از میزان اکسیژن مورد نیاز برای اکسیداسیون مواد قابل اکسیداسیون موجود در آن. مقدار COD معمولا با استفاده از یک عامل اکسید کننده قوی در محیط اسیدی قابل اندازه گیر است. تعیین BOD با وجود ارزش فراوان به همراه دو نکته ضعف اساسی است. اولی طولانی بودن مدت آزمایش و دومی امکان مسموم شدن میکرو ارگانیسمهای مورد نظر در تماس با مواد آلوده در این مدت طولانی، از اینرو COD ارزش فراوانی پیدا می‌کند((Dadrawal, 1977.
۱-۴-۲- درجه بندی فاضلاب ها
فاضلاب آبها بر حسب مقدار BOD درجه بندی می‌شود. فاضلابهایی که BOD آنها به ترتیب در حدود ۲۱۰، ۳۵۰ و ۶۰۰ میلیگرم در لیتر هستند، فاضلابهای ضعیف، متوسط و قوی هستند. برای جلوگیری از آلودگی آبها در بیشتر نقاط جهان، هیچ فاضلابی حتی بعد از تصفیه در صورتیکه BOD آن بیش از ۲۰ میلیگرم در لیتر باشد، مجاز به ورود به جریانهای سطحی و یا زیر زمینی نیست.
۱-۴-۳- فاضلاب های غیر انسانی
باید دانست که در طبیعت تنها انسان نیست که با تولید فاضلاب یا پس آب باعث آلودگی آبها می‌شود. بلکه فعالیت حیوانات نیز در این آلوده سازی بسیار مؤثر است. در صورتیکه به عنوان مبنای مقایسه، میزان آلودگی انسان را معادل یک BOD فرض کنیم، حیوانات دیگر نظیر اسب، گاو، گوسفند، خوک و مرغ خانگی به ترتیب ۱۱.۳، ۱۶.۴، ۲.۵، ۱.۹ و ۰.۹۱ خواهند بود.
۱-۴-۴- تخلیه بی رویه فاضلاب های صنعتی در آب های سطحی
تخلیه بیرویه و پس آبهای صنعتی (و همینطور غیر صنعتی و کشاورزی) در آبهای سطحی، موجب مرگ و میر حیوانات آبزی بخصوص ماهیها می‌گردد. جالب توجه است که تلاشی اجساد همین حیوانات خود مزید بر علت موجب آلودگی هر چه بیشتر می‌گردد. از دیگر اثرات مهم این فاجعه تبدیل فعالیت باکتریهای آب از حالت هوازی

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید