پایان نامه درباره عملکرد شرکت، ارزش افزوده، وجوه نقد، ارزش بازار

، در مطالعات خود در مبحث تجزيه و تحليل صورت هاي مالي (تحليل وضعيت و عملکرد مالي)، مفروضات و اهداف ديدگاه هاي کلي تحليلگري را به صورت زير تبيين نمودند:

جدول مفروضات و اهداف ديدگاه ها (2ـ1)
ديدگاه
اهميت
اهداف
نقدينگي
وجوه نقد، مديريت دارايي هاو بدهي هاي کوتاه مدت و سرمايه در گردش
تعيين و سنجش توان پرداخت تعهدات کوتاه مدت
فعاليت(کارايي)
سنجش عملکرد، سنجش کارايي و اثربخشي، تداوم فعاليت
اندازه گيري درجه کارايي استفاده از منابع
اهرمي
سرمايه گذاري، ترکيب ساختار مالي، هزينه تأمين مالي، تأمين ريسک تجاري، مالي و ورشکستگي، توان پرداخت بهره
سنجش ترکيب سهم سهامداران و بستانکاران در منابع، نحوه تأمين منابع مالي و سنجش توان پرداخت بهره
سودآوري
سودآوري، تداوم فعاليت، سنجش عملکرد اقتصادي، ارزش سهام، بازدهي فروش، بازده صاحبان سهام
اندازه گيري وضعيت سودآوري، بازدهي فروش و بازدهي دارايي ها
از ديگر نسبت هاي مالي، نسبت هاي ارزش بازار (P/E و P/B) مي باشد:
اين دو، شاخص هاي مهم مالي هستند که از تلفيق ارقام صورت هاي مالي و ارزش هاي بازار بدست مي آيند به نحوي که از تقسيم آخرين قيمت سهام بر آخرين درآمد برآورد شده يا ارزش دفتري هر سهم حاصل مي شوند و يکي از ارقام مهم و مورد توجه سرمايه گذاران در تجزيه و تحليل ها در اخذ تصميمات مي باشند.
نسبت P/E اولين بار در 3 اکتبر 1972 در مجله وال استريت بيان شد. در سه دهه اخير اين نسبت بيشترين استفاده را از لحاظ معيار سنجش در جهان سرمايه گذاري داشته است. فهم سطحي از P/E بسيار خطرناک است چرا که نسبت P/E مي تواند معاني متفاوتي داشته باشد و اگر تفاوت ها بيان نشود ممکن است بيشترين آسيب ها به سرمايه گذار وارد شود. نسبت هاي P/Eو P/B براي شرکت ها و صنايع در طول زمان بسيار متفاوت است. دليل آن اين است که اين نسبت ها تحت تأثير چرخه هاي تجاري و نرخ هاي بهره و سرمايه گذاري ها قرار مي گيرند(چارلز پي جونز، 2006).
اهميت اين شاخص ها در ارزيابي عملکرد به دلايل زير نمود بيشتري پيدا مي کند:
1) با توجه به اينکه نسبت P/E از تقسيم قيمت بازار بر درآمد سالانه شرکت به دست مي آيد بنابراين سرمايه گذار مي تواند محاسبه نمايد ظرف چه مدتي درآمد حاصل از سود سهام، سرمايه گذاري وي را مستهلک مي نمايد.
2) نوسانات P/E مي تواند مورد تجزيه و تحليل سرمايه گذاران قرار گرفته تا بتواند سرمايه گذاري را در بهترين مواقع انجام دهد.
3) مقايسه P/E و P/B سهام شرکت هاي مختلف نيز براي سرمايه گذاري اهميت خاصي دارد در صورتي که تفاوتي بين P/E و P/B سهام شرکت هاي مشابه وجود داشته باشد، سرمايه گذار علاقمند خواهد بود که دلايل مربوطه را کشف نمايد و سپس اقدام به سرمايه گذاري در شرکت مزبور نمايد(تقوي و پورعلي، 1389).

2ـ5ـ شاخص هاي مالي ارزيابي عملکرد شرکت
روش هاي مختلفي از جهات متفاوت براي ارزيابي عملکرد مالي وجود دارد . در يکي از اين طبقه بندي ها، روش هاي ارزيابي عملکرد مالي را به چهار دسته ذيل تقسيم مي کنند (اصغري،1385).
2ـ5ـ1ـ روش هايي که در آنها از اطلاعات حسابداري براي ارزيابي عملکرد استفاده مي شود(نسبت هاي مالي همچون(ROA) و (ROE))
يکي از پيامدهاي سير تحول حسابداري، استفاده از نسبت هاي مالي جهت ارزيابي عملکرد و تجزيه و تحليل صورتها مالي است که پيدايش آنها مربوط به اواخر قرن نوزدهم ميلادي مي باشد. اطلاعات حسابداري مهم ترين بخش اطلاعاتي در يک ارزيابي عملکرد محسوب مي شود و در تمام معيارها و مباني، اصلي اساسي و انکارناپذير است. يکي از انواع تجزيه و تحليل ها، تجزيه و تحليل نسبت هاي مالي است که خود نوعي معيار ارزيابي عملکرد مي باشد و بنيان آن به طور کامل به صور تهاي مالي شامل ترازنامه، صورت سود و زيان و صورت گردش وجوه نقد بستگي دارد(مهراني وکرمي،1383).
2ـ5ـ2ـ روش هايي که ترکيبي از اطلا عات حسابداري و بازار را براي ارزيابي عملکرد مورد استفاده قرار مي دهند مانند نسخه هاي مختلف Q توبين و يا نسبت P/E
کليه نسبت هايي که به نسبت هاي ارزشيابي مشهور هستند در اين دسته قرار دارند. اين نسبت ها با ترکيب معقول ريسک و بازده از طريق اطلاعات بازار و نيز ترکيب آن با اطلاعات حسابداري مبناي ارزشيابي مناسبي جهت ارزيابي عملکرد شرکت ما را فراهم مي آورند. نسبت ها به اين شرح مي باشند:
ـ نسبت قيمت به درآمد هر سهم11
يکي از رايج ترين و پرکاربردترين نسبت ها براي تجزيه و تحليل ارزش يک شرکت چه از سوي سرمايه داران جهت سرمايه گذاري و چه از سوي سهامداران از بعد مالکيت شرکت مي باشد. اين نسبت از تقسيم قيمت بازار سهام شرکت به درآمد هر سهم بدست مي آيد. يکي از نکات قابل توجه اين نسبت، استفاده به روز از اطلاعات بازار مي باشد(صالحي،1380).
ـ نسبت قيمت به ارزش دفتري سهام12
اين نسبت از تقسيم ارزش بازار هر سهم به ارزش دفتري هر سهم بدست مي آيد. ارزش دفتري هر
سهم معرف حقوق صاحبان سهام عادي به ارزش تاريخي به ازاي هر سهم است.
ـ نسبت Q توبين
يکي از معيارهاي مهم ارزيابي عملکرد شرکت ها نسبت Q توبين مي باشد. اين معيار در دهه 1970 مطرح و در دهه هاي 1980 و 1990 به طور گسترده اي توسط محققان مورد استفاده قرار گرفت. نسبت Q توبين از تقسيم ارزش بازار اوراق بهادار شرکت از هر نوع و بدهي هاي بلند مدت به اضافه ارزش دفتري بدهي هاي کوتاه مدت بر ارزش جايگزيني دارايي هاي شرکت به دست مي آيد. شايان توجه
است که منظور از اوراق بهادار سهام عادي، سهام ممتاز و انواع اوراق قرضه منتشره شرکت مي باشد. نسبت Qتوبين توسط پروفسور جيمز توبين13 در تجزيه و تحليل هاي اقتصادي کلان به منظور پيش بيني آينده فعاليت هاي سرمايه گذاري بوجود آمد. زماني که نسبت Q توبين از يک بزرگتر باشد نشان دهنده اين است که سرمايه گذاري در دارايي ها، توليدکننده درآمدها يي است که ارزش بيشتر از مخارج سرمايه اي را ايجاد مي کنند و زماني که نسبت Q توبين کوچکتر از يک است به اين معنا است که سرمايه گذاري در دارايي ها رد مي شود و بازدهي چنداني نداشته است(صالحي،1380).
2ـ5ـ3ـ نسبت هايي که با استفاده از داده هاي مديريت مالي مورد استفاده قرار مي گيرند مانند بازدهي هر سهم و بازده اضافي هر سهم
بازده هر سهم و بازده اضافي هر سهم را مي توان به روش هاي زير محاسبه نمود:
ـ بازده هر سهم
با نگاهي کلي و اجمالي به سهامداراني که در سهام شرکت هاي مختلف سرمايه گذاري مي کنند در
مي يابيم که دو نوع سود مورد انتظار براي سهامداران قابل لحاظ است، يکي سود نقدي که توسط
شرکت سرمايه پذير پرداخت مي گردد و ديگري سود ناشي از افزايش ارزش سهام است که ناشي
از تغييرات قيمت به سبب عوامل مختلفي همچون سود باقيمانده14، افزايش تقاضا بر عرضه، مسائل
اقتصادي و سياسي و … مي باشد. بازده سهام به اين صورت قابل محاسبه است:
بازده تغييرات قيمت سهام + بازده نقدي سهام = بازده سهام
ـ بازده اضافي هر سهم
بازده اضافي يعني بازدهي بيشتر از بازده در نقطه تعادل است که خط بازار سرمايه(SML15) اين نقطه متعادل را نشان مي دهد. در اينجا نقطه تعادل، نقطه اي است که تا هر ميزان از B(ريسک) بازده مورد انتظار (Z)آن را بدست مي آوريم. در اين مقدار،K0 نقطه بازده بدست آمده بدون قبول هيچ گونه ريسکي مي باشد و هما ن طور که در نمودار(2-2) مشاهده مي شود، با افزايش بهاي اوراق بهادار، بازده نيز افزايش پيدا مي کند (خط d صعودي مي باشد) و در نقطه اي که خطوط عمود شده بر B خط d را قطع مي کند، نقطه تعادل بوجود مي آيد. بنابراين، يک نظريه در رابطه با بازده بازار و مخاطره که الگوي قيمت گذاري دارايي هاي سرمايه اي(16CAPM)خوانده مي شود:

Kj = Ki + (Km – Ki) Beta
که در اين معادله، Kj معرف نرخ بازده مورد انتظار سهامj ، Ki نرخ بهره بدون ريسک، Km نرخ بازده بازار و Beta معرف ارزش بتاي مربوط به سهام j مي باشد(تقوي، 1381).

نمودار (2ـ2) خط بازار سرمايه
2ـ5ـ4ـ نسبت هايي که علي رغم استفاده از اطلاعات حسابداري ، معيارهاي اقتصادي هستند مانند((EVA و (REVA)17 و(18MVA)
اين گونه معيارها بيشتر از اينکه معيارهاي مالي با شند ، معيارهاي اقتصادي هستند ، زير ا داده هاي اقتصادي در آنها بيشتر مورد استفاده قرار مي گيرند. مهم ترين معيارهايي که در زمينه عملکرد با استفاده از داده هاي اقتصادي وجود دارند عبارتند از ارزش افزوده اقتصادي (EVA) ، ارزش افزوده بازار(MVA) و ارزش افزوده اقتصادي تعديل شده(REVA) (مهراني و رسائيان، 1388).
2ـ6ـ صورت هاي مالي و نسبت هاي مالي
صورت هاي مالي خلاصه فعاليت هاي عملياتي، تأمين مالي و سرمايه گذاري شركت در طول يك دوره مالي را نشان مي دهند. تجزيه و تحليل صورت هاي مالي به تصميم گيران(وام دهندگان، سرمايه گذاران و مديران) اين امكان را مي دهد تا بتوانند يك ديد كلي نسبت به سلامت شركت و وضعيت رقابتي آن كسب نمايند. صورت هاي مالي كه نتيجه سيستم اطلاعاتي حسابداري است، چيزي جز يك كالا نيست. علت وجود حسابداري تقاضاي موجود براي اطلاعات مالي است و افزون بر اين، حسابداران و واحد تجاري نيز توانايي و علاقه لازم را براي ارائه اين اطلاعات دارند. پس مفاهيمي نظير كيفيت كه براي كالاها وخدمات ارائه شده توسط شركت ها و واحدهاي اقتصادي مطرح شده است، براي خدمات حسابداري، از جمله محصول نهايي آن؛ يعني گزارش هاي مالي نيز قابل بحث و پيگيري است(مهدوي و جماليان پور، 1389). تجزيه و تحليل صورت هاي مالي اغلب با به كارگيري نسبت هاي مالي كه بر پايه اطلاعات ترازنامه، صورت حساب سود و زيان، و صورت جريان وجوه نقد تهيه شده اند، آغاز مي شود. نسبت هاي مالي نشان دهنده قدرت يا ضعف شركت ها در مقايسه با ساير شركت هاي همان صنعت، شركت هاي پيشرو و عملكرد سال گذشته همان شركت، هستند. نسبت هاي مالي به سادگي محاسبه مي شوند، در صورتي كه تفسير آن ها اغلب مشكل و بحث برانگيز است، مخصوصاً زماني كه دو يا چند نسبت علايم متضاد نسبت به هم نشان مي دهند(مالهوترا19، 2008).

2ـ6ـ1ـ تجزيه و تحليل صورتهاي مالي
يكي از پيامدهاي سير تكامل حسابداري، استفاده از نسبت هاي مالي براي تجزيه و تحليل و تصميم گيري است. از اواخر قرن 19 بود كه تحليلگران ، نسبت هاي مالي كه مبتني بر صورت هاي مالي شركت ها و داده هاي تاريخي هستند را توسعه و ترويج دادند. تجزيه و تحليل و ارزيابي عملكرد شركت ها نشان مي دهد كه اهداف سودآوري و عملياتي شركت محقق شده است يا خير؟ يا اين كه آيا گزينه هاي مالي (تأمين مالي) به طور مناسب استفاده شده است يا خير؟ به منظور دستيابي به اين اهداف عموماً از نسبت هاي مالي متنوعي استفاده مي شود. نسبت هاي مالي تنها به منظور درك عملكرد جاري و گذشته شركت به كار نمي روند، بلكه از آن ها به عنوان ابزاري براي برنامه ريزي و كنترل فعاليت هاي شركت نيز استفاده مي شود. به عنوان مثال، سودآوري دارايي ها و حاشيه سود خالص مي توانند به عنوان شاخص هاي ارزيابي عملكرد مالي مورد استفاده قرار گيرند. البته باي
د در نظر داشت كه اين مبناها به تنهايي كافي نبوده و نمي توان صرفاً براساس آن ها اظهارنظر نمود(دوزاکين20، 2007).
سه نوع مختلف از تحليل صورت هاي مالي كه هر كدام از اين موارد بستگي به ديدگاه تحليلگر دارد، به شرح زير است (سويوشي و ميکا21، 2009):
1- تحليل اعتباري: كه اغلب به وسيله بانكها و مؤسسات مالي و اعتباردهندگان انجام مي شود. زيرا نگراني عمده آنها در مورد قدرت نقدينگي و توان بازپرداخت بدهي وام گيرنده ها در كوتاه مدت است. بنابراين اين مؤسسات تأكيد بيشتري بر روي آزمون ترازنامه، كنترل قدرت نقدينگي و تسويه شركت و توان بازپرداخت بدهي در كوتاه مدت خواهند داشت. همچنين اين تحليلگران بيشتر از نسبت جاري، نسبت آني و مناسب بودن سرمايه در گردش استفاده مي كنند(سويوشي و ميکا22، 2009).
2- تحليل سرمايه گذاري: سهامداران و سرمايه گذاران شركت اغلب به دنبال قدرت نقدينگي و تسويه شركت و قدرت درآمدزايي آن هستند. بنابراين اين دسته از تحليلگران به منظور ارزيابي قدرت سودآوري شركت، صورت حساب سود و زيان را مورد ارزيابي و آزمون قرار مي دهند تا به اين وسيله بتوانند روند بلندمدت و كوتاه مدت درآمدها و سودآوري شركت را پيش بيني نموده و نسبت به فروش سهام يا سرمايه گذاري در آن اقدام نمايند. افزون بر آن اين دسته از تحليلگران با استفاده از وضعيت سرمايه در گردش شركت به ارزيابي توان تسويه، توان تأمين مالي مناسب و توسعه شركت به منظور سودآوري بيشتر بدون تحميل بدهي هاي سنگين، مي پردازند(سويوشي و ميکا23، 2009).
3- تحليل مديران: مديران شركت نيز از تجزيه و تحليل صورت هاي مالي بهره مي گيرند. آن ها از اين ابزار قدرتمند براي اندازه گيري هزينه ها و بهاي تمام شده، كارايي عمليات و استخراج اطلاعات مناسب براي تصميم گيري منطقي تجاري بهره مي گيرند. بنابراين با استفاده از تحليل ترازنامه، كارايي استفاده از دارايي ها را تعيين مي كنند . همچنين تحليل مقايسه اي، تكنيكي ارزشمند است كه مديران اغلب به وسيله ي آن صورت هاي مالي و عملكرد خود را با ساير شركت ها مقايسه مي نمايند. آن ها به دنبال تحليل و شناسايي روندهاي فروش، بهاي تمام شده و سود هستند تا به وسيله ي مقايسه ي آن ها با ماه هاي مشابه، دوره هاي گذشته و شركت هاي مشابه بتوانند عملكرد گذشته و حال خود را ارزيابي نموده و تصميم گيري لازم را در مورد برنامه ريزي آينده به منظور بهبود نقاط ضعف و استفاده از فرصتها و نقاط قوت داشته باشند(سويوشي و ميکا24، 2009).
تجزيه و تحليل نسبتها تكنيك استانداردي بوده كه در اقتصاد براي ارزيابي عملكرد مديريتي و تجاري مورد استفاده قرار مي گرفته است. نسبتها رابطه بين برخي متغيرها را ارزيابي مي كنند كه اين ارزيابي بينشي را نسبت به جنبه هاي متفاوت واحدهاي تجاري مانند، سودآوري، نقدينگي، كفايت سرمايه، كيفيت دارايي ها و ريسك مديريت فراهم مي كند. تعيين نسبت هاي مورد نياز بستگي به هدف تجزيه و تحليل (مانند ، سودآوري، نقدينگي و …) دارد. به علت سهولت محاسبه و سادگي در فهم، ارزيابي نسبتي كاربرد وسيعي داشته است(وو و همکاران25،2005).

2ـ7ـ عوامل موثر بر گزارشگري مالي به موقع
در تحقيقات انجام شده قبلي، مهمترين عوامل موثر بر گزارشگري مالي به موقع ومدت زمان اجرا وتكميل عمليات حسابرسي به شرح زيرعنوان شده اند:

دیدگاهتان را بنویسید