پایان نامه کارشناسی ارشد با موضوع آثار فساد عقد در فقه امامیه، فقه عامّه و حقوق ایران

دسته‌بندی نشده

پایان نامه

عنوان کامل پایان نامه کارشناسی ارشد :آثار فساد عقد در فقه امامیه، فقه عامّه و حقوق ایران

تکه ای از متن پایان نامه :

ديگر جهت تعهد در يك عقد اجراي تعهد مقابل آن می باشد، مثلاً در عقد اجاره جهت تعهد مؤجر به انتقال عين مستأجره، گرفتن اجاره‌بها می باشد و جهت تعهد مستأجر به پرداختن اجاره‌بها دارا شدن عين مستأجره می باشد.

جهت معامله بايد در جميع معاملات مشروع بوده و بر خلاف مذهب و قانون و اخلاق نباشد. ماده 217 ق.م نيز مقرر داشته می باشد: «در معامله لازم نيست كه جهت آن تصريح گردد ولي اگر تصريح شده باشد، بايد مشروع باشد والاّ معامله باطل می باشد.» جهت در عقود تبرعي و مجاني بيش از عقود معوّض اهميت دارد چه زندگاني اجتماع بر روي اصل تنازع بقای استوار شده می باشد بنابراين هر كس مي‌خواهد در حدود توانايي خود حداكثر منافع را به طرف خود جلب و كمترين ضرر را هم از خود دور نمايد لذا به نظر بعيد و غير عادي مي‌رسد كه كسي مال خود را بدون جهت و عوض به ديگري ببخشد.[1]

پس هر كه اقدام به چنين عملي بكند لابد منظوري داشته و اقدام مذبور بايد متضمن جهت خاصّي باشد اين می باشد كه جهات عقد ممكن می باشد کاملاً مشروع باشد يا آن‌که نامشروع و براي سوء بهره گیری و يا اصرار طلبكاران (ماده 65 ق.م). ماده 218 ق.م سابق نيز اعلام مي‌نمود: «هرگاه معلوم گردد معامله به قصد فرار از دين واقع شده آن معامله نافذ نيست.»

در هر حال، پس از حذف و اصلاح ماده 218 ق.م ديگر نمي‌توان معامله به قصد فرار از دين را از اقسام معاملاتي شمرد كه داراي جهت نامشروع می باشد. ولي راه مبارزه با اين حيله را ماده 4 قانون نحوه اجراي محكوميت‌های مالي مصوب تيرماه 1351 به وضوح بيان نموده می باشد.[2]

 

 

2ـ انحلال به معناي گسيختن

هنگامي كه عقد به طور صحيح واقع گردد، چنان‌چه پس از انعقاد، با رضايت طرفين يا به اراده يكي از آن‌ها و يا بدون دخالت اراده، با تحقق شرايطي، عقد از هم گسيخته گردد و آثار آن پايان پذيرد، انحلال عقد رخ می‌دهد.

هر قراردادی از سه طریق منحل می‌گردد، این سه طریق عبارتند از: تفاسخ (اقاله)، انفساخ، فسخ که در ادامه به صورت مختصر به اظهار هر یک خواهیم پرداخت.

 

گفتار یکم: تفاسخ

تفاسخ یا اقاله در لغت نامه دهخدا و عمید به معنای مسامحه و نادیده انگاشتن امری می‌باشد و در اصطلاح عقدی که موضوع آن انهدام عقد اول به طورکل یا بعض می‌باشد و در آن رضایت و توافق به همراه اراده طرفین شرط لازم می باشد گروهی از علمای حقوق آن را فسخ ارادی نیز می‌نامند اما این نام‌گذاری صحیح نمی‌باشد. زیرا موضوع فسخ با اشتراط فسخ یا به علت قانونی می‌باشد و در آن شاید رضایتی نباشد و نوعی ایقاع می باشد و نیاز به جواز قانونی طی حکم دادگاه دارد در حالی که اقاله نوعی عقد می باشد که با رضایت و توافق، قصد و انشاء طرفین محقق می‌گردد و موضوع آن توافق برای انهدام عقد اول می باشد.

قانون‌گذار تعریف مشخصی از عقد اقاله ننموده می باشد اما مصادیق و شرایط آن در مواد 283 الی 288 قانون مدنی ایران آمده می باشد و از علل سقوط تعهدات و اثرات آن بنا به مصرّح قانونی طی ماده 264 می‌باشد. فسخ عقد از طرف معامله‌کنندگان بعد از پشیمانی یکی از دو طرف معامله و درخواست فسخ از جانب او و قبول درخواست از طرف دیگر می‌باشد.

پس اگر یکی از طرفین معامله مثل مشتری از معامله‌ای که انجام شده پشیمان گردد و هیچ راهی برای فسخ عقد نداشته باشد از بایع درخواست می‌کند که معامله فسخ گردد و او نیز قبول کند و معامله فسخ می‌گردد که به این کار اقاله می‌گویند و به درخواست مشتری استقاله گفته می‌گردد. برای تحقق اقاله وجود عناصری ضروری می باشد:

گفتار دوم: انفساخ

انفساخ در لغت، مصدر باب انفعال از ریشه «فسخ»، به معنای شكسته شدن، برانداختن، باطل شدن[3] و در فقه و حقوق، از اثر افتادن یك اقدام حقوقی بیرون از اراده‌ی ایجادكنندگان آن می‌باشد.[4] انفساخ در فرهنگ‌های لغت دهخدا و معین به معنای برهم خوردن آمده می باشد و در اصطلاح انحلال قهری می باشد بدین معنا که عقد، بدون نیاز به اقدام حقوقی[1] ـ امامي، سيدحسن، حقوق مدني، جلد 1، ص 221.

[2] ـ كاتوزيان، ناصر، اعمال حقوقي ـ قرارداد ـ ايقاع، ص 151و 152.

[3] ـ فراهيدى، خليل بن احمد، كتاب العين، جلد 4، چاپ دوم، نشر هجرت، ايران ـ قم، 1410 ه‍ .ق، ص 202؛ ابن عباد، اسماعيل، المحيط فياللغة، جلد 4، ص 269.

[4] ـ محمود عبدالرحمان، معجم المصطلحات و الألفاظ الفقهية، جلد 1، ص 318؛ جعفری لنگرودی، محمدجعفر، مبسوط در ترمینولوژی حقوق، جلد 1، چاپ دوم، کتابخانه گنج دانش، ایران ـ تهران، 1381 ه‍ .ش، ص 691.


آثار فساد عقد در فقه امامیه، فقه عامّه و حقوق ایران 93

برای دیدن تکه های بیشتری از این پایان نامه و دانلود فایل پایان نامه با فرمت ورد ، خرید و دانلود آنی فایل متن کامل با فرمت ورد می توانید به لینک پایین صفحه مراجعه نمایید:

 دانلود از لینک پایین صفحه