X تماس و برخورد قبلی با سرب را بتوان حدس زد(۹).
۲-۴-۷-۷- جفت و جنین
به طور کلی فلزات سنگینی که از جفت عبور می کنند موجب ناهنجاری جنینی می شوند. مطالعات نشان داده سرب به جای کلسیم در ساختمان بافت استخوان در جنین حیوانات آزمایشگاهی وارد می شود. تجمع یافتن سرب در بافت مغز جنین بستگی به مقدار آن دارد. در جفت اتصال بین کلسیم با پروتئین، مشابه پیوند کلسیم و پروتئین در دستگاه گوارش می باشد. عبور سرب از جفت با استفاده از مکانسیم کلسیم از جفت می باشد، با توجه به اینکه قسمت اعظم جفت از خون تشکیل شده است. غلظت سرب در جفت مشابه و یا ممکن است بیشتر از غلظت آن در خون مادر باشد. آنسفالوپاتی درجنین چند روزه موش صحرایی ناشی از سرب گزارش شده است. در حالی که اثرات نامطلوب سرب در جنین ۲۰ روز کمتر ملاحظه شده است. محققین اعتقاد دارند، علت کاهش آثار سمی سرب در جنین ۲۰ روزه ممکن است سنتز پروتئین و اتصال سرب با پروتئین ایجاد شده باشد. عبور کادمیوم از جفت در مقایسه با عبور سرب و جیوه با سرعت کمتری صورت می گیرد (۲۹).
۲-۴-۸- مسمومیت با املاح آلی سرب
سرب آلی احتمالاً نسبت به سرب معدنی سمی تر است چون بیشتر در چربی حل می گردد و بنابراین خوب جذب می شود. مثلاً تری اتیل سرب که از احتراق بنزین حاوی تترائیل سرب حاصل می شود و به راحتی از طریق پوست جذب می شود و به مغز می رود و باعث انسفالوپاتی می شود این مسئله باعث اثرات سمی در کارگران مراکز صنعتی شده است که تترائیل سرب تولید می کنند(۳۴).
۲-۴-۹- سرطانزایی سرب
سرب از جمله فلزات بدون چرخه ریداکس (nonredox) می باشد که توکسین میتوکندریای است و زنجیره انتقال الکترون را در ناحیه کمپلکس bc قرار می دهد وبا قطع زنجیره ، انتقال الکترون به افزایش رادیکاهای آزاد توقف تولید ATP از مسیر میتوکندریای و… می شود و در نهایت سلول با آسیب اسموتیک، تورم سلولی و پاره شدن غشاء میتو کندری از بین می رود. اما در مسمومیت های مزمن و متیلاسیون DNA پرواکسیداسیون چربی، تغییر در میزان داکسی نوکلئوتیدها و اختلال در فرآیند ترمیمDNA پروکسیداسیون چربی، تغییردر میزان داکسی نوکلئوییدها و اختلال در فرآیند ترمیم DNA در سرطانی شدن سلول ها مؤثر است.از مهمترین آنزیم هایی که در ترمیم DNA نقش دارد.
اندونوکلئاز و اگزونوکلئاز وابسته به کلسیم DNA پلی مراز هستند، که به ترتیب کوفاکتورهای آنها Ca,Mg است، سرب به دلیل شباهت با این فلزات از نظر شعاع اتمی به جای Ca,Mg می نشیند و فرآیند ترمیم DNA را مختل می کند(۲۹).
سرب به عنوان عامل سرطانزایی احتمالی در نظر گرفته شده است، زیرا هنوز دلایل ثابت شده ای از سرطانزایی سرب در انسان وجود ندارد (۶۸).
۲-۴-۱۰- تشخیص مسمومیت با سرب
آزمایش خون(ارزیابی مقدار سرب خون)
آزمایش ادرار(دفع ادراری بیش از ۲/. میلی گرم در لیتر سرب در روز دلیل بر تماس زیان آور می باشد).
آزمایش مدفوع(دفع بیش از ۶/۰ تا ۴/۱ میلی گرم در روز دلیل بر تماس زیان آور می باشد).
رادیو گرافی ازاستخوان ها(۹).
۲-۴-۱۱- درمان مسمومیت با سرب
در مسمومیت خوراکی، شست و شوی معده و در مسمومیت استنشاقی، خارج کردن بیمار از محیط آلوده و چنانچه مسمومیت از طریق تماس جلدی ایجاد شده باشد شست و شوی بدن با آب و صابون باید انجام گیرد. در مسمومیت شدید تزریق وریدی کلسیم ادتا۱ و همچنین دی مر کاپرول از راه تزریق عضلانی تجویز می شود(۱۰).
______________
Ca EDTA-1
۲-۴-۱۲- حد مجاز سرب
E.C_2 سرب را به عنوان یک عامل سرطانزایی B2(احتمالاً برای انسان سرطانزااست) طبقه بندی کرده است. این طبقه بندی بر اساس دلایل کافی به دست آمده از آزمایشات بر روی حیوانات و دلایل ناکافی در انسان صورت گرفته است(۳۴).
از سال ۱۹۷۰ قوانینی وضع شد تا قرار گرفتن در معرض سرب را به حداقل برسانند. در سال ۱۹۷۱ قانون کاهش مصرف سرب در رنگ ها وضع شد. E.E.C حذف سرب از بنزین را از سال ۱۹۷۳ آغاز و در سال ۱۹۹۵ تکمیل کرد، همچنین E.E.C مصرف سرب در تهیه لوازم لوله کشی، چسب ها و لحیم کاری ظروف غذا-CDC3 در سال ۱۹۷۸ استفاده از سرب بیش از ۰۶/. درصد را برای تهیه رنگ های ساختمانی، وسایل منزل و اسباب بازی را تحریم کرد(۳۴).
۲-۵- سم شناسی کادمیوم
۲-۵-۱- کادمیوم
کادمیوم فلزیست نرم، سفید، نقره ای دو ظرفیتی، با عدد اتمی ۴۸، جرم اتمی ۴/۱۱۲، نقطه ذوب ۳۲۱ درجه سیلسیوس، نقطه جوش ۷۶۷ درجه سیلسیوس که در طبیعت اغلب با فلز روی و سرب یافت می شود و اساساً آلودگی محیط ناشی از کادمیوم در اثر استخراج و تهیه روی، سرب و جیوه ایجاد می گردد.
مهمترین ماده معدنی معمول این فلز گرینوکیت ۳۸ یا سولفورکادمیوم است حاوی ۸/۷۷% کادمیوم می باشد(۳).
کادمیوم یک فلزنسبتاً کمیابی است که در پوسته زمین با غلظتی حدود ۵/۰ میکرو گرم در گرم وجود دارد.ارگان های هدف کادمیوم روده، کلیه، کبد و استخوان است. این ارگان ها هدف های کادمیوم از هر دو راه در معرض قرار گرفتن محیطی و یا تصادفی هستند. کادمیومی که از ریه ها یا روده ها وارد خون می‌شود به سرعت از جریان خون پاک شده و در کبد و کلیه ها ذخیره می شود کادمیوم در این اندام ها برای مدت طولانی باقی می ماند تنها مقدار بسیار ناچیز آن از راه ادرار و مدفوع دفع می شود، لذا با افزایش سن میزان تجمع این فلز در بدن افزایش می یابد. از این جهت تعیین حساسیت سیستم های ارگانیک برای پاسخ‌های سمی و تعیین حد مجاز و مرز سلامت به دنبال در معرض قرار گرفتن با کادمیوم بر اهمیت آن افزاید.
_______________________
– Evropen Community_2
– Centers of Disease Control Prevention-3
بعد از ۵۰ سال، غلظت کادمیوم در افراد غیر سیگاری در کلیه ها به حدود ۱۲ میکرو گرم در گرم و در افرادی که روازنه یک پاکت یا بیشتر سیگار می کشند به بیش از ۲۵ میکروگرم در گرم می رسد. غلظت هایی از کادمیوم که منجر به اختلالات در فعالیت کلیوی می شود حدود ۲۰۰ میکرو گرم در هر گرم از کورتکس کلیه است و این بیانگر این است که در آمریکا مرز سلامت ۱۰ تا ۲۰ برابر بیشتراز چیزی است که اتفاق می افتد اما در برخی از کشورها شرایط میزان در معرض قرار گرفتن با کادمیوم بسیار بیشتر است. مثلاٌ درشرایط محیطی ژاپن میزان در معرض قرار گرفتن انسان ها با کادمیوم به مراتب بیشتر از افراد در آمریکا
است به طوری که متوسط غلظت کادمیوم در کلیه های افراد ۵۰ ساله غیر سیگاری ۵۰ میکروگرم در گرم و افراد سیگاری بیش از ۶۵ میکرو گرم در گرم است(۹).
۲-۵-۲- مصارف کادمیوم
این فلز در سال ۱۸۱۷ کشف شد.ولی به ندرت از این فلز استفاده شد، خواص الکترو شیمیایی وخواص دیگرموجب استفاده آن در صنایع مختلف گردید:
– تهیه وتولید باطری های کادمیوم – نیکل (۳۵ درصد) که در مصارف هواپیمایی، موشک های هدایت شونده و واگن های سردخانه دار استفاده می شود.
– در صنایع گالوانیزه و آبکاری فلزات (۳۰درصد).
– صنایع تولید استیل.
– تهیه رنگ دانه ها(زرد براق، پرتقالی و رنگ های قرمز در پلاستیک ورنگ ها).
– پلاستیک سازی به عنوان یک پایدار کننده در پلاستیک های مخصوص (۱۰درصد).
– ضد عفونی کننده ها، داروهای ضد قارچ، عکاسی (۱۰ درصد) (۳).
۲-۵-۳-۲ راه های مسمومیت با کادمیوم
کادمیوم به عنوان یک سم شدید و حاد در ردیف مهمترین دودها و گازهای سمی قرار دارد، لذا مهمترین راه مسمومیت با این فلز استنشاقی است. تماس با کادمیوم معمولاً جنبه شغلی داشته و با عملیاتی چون ریخته گری، جوشکاری و مواردی که کادمیوم را حرارت می دهند اتفاق می افتد با حرارت کادمیوم و تصعید آن دود قهوه ای رنگی که همان اکسید کادمیوم است حاصل شده، استنشاق آن مهمترین خطر است که در اثر کار کردن با کادمیوم اتفاق می افتد.
کادمیوم در هنگام تصفیه کردن سنگ های معدن سرب ورودی، احتراق ذغال و روغن و همچنین زباله‌های کارخانه های صنعتی وارد محیط زندگی می شود بر خلاف جیوه و سرب کادمیوم به سرعت جذب گیاه شده و بطور یکنواخت در تمام بافت های آن پخش ومتمرکز می گردد بنابر این با انجام اعمالی چون پوست گیری دانه ها نمی توان از مضرات آن در امان ماند. غلاتی چون برنج و گندم در اثر آلودگی خاک و آب به این فلز آلوده می شوند. احمدی زاده (۱۳۷۶) بعضی اوقات علت اصلی افزایش کادمیوم خاک نزولات جوی در جوار کارخانجات می باشد(۲۹).
در حیوانات این فلز عمدتاً در دستگاه های داخلی نظیر کبد و کلیه متمرکز می شود و از شیر دفع می‌گردد. این فلز در کبد و کلیه بیشتر حیوانات دریایی از جمله ماهی ذخیره می گردد. احمدی زاده(۱۳۷۶) و میزان تجمع این فلز در بدن آبزیان با میزان آن در آب و لجن موجود در آب ارتباط مستقیم دارد مطالعات روی رودخانه های اروپا میزان کادمیوم آب و لجن را تا ۵۰ برابر بیشتر از حد مجاز نشان می دهد خصوصاً در محیط های آلوده کادمیوم ممکن است در غلظت های بالا در سخت پوستان، نرمتنان و احشاء خوراکی از جمله کلیه خصوصاً در حیوانات پیر وجود داشته باشد(۳۴).
کودهای فسفاته حاوی فلزات سنگین از جمله کادمیوم ونیکل می باشند. بنابراین با مصرف این نوع کودها، علاوه بر تجمع آلاینده ها در خاک، باعث کاهش فعالیت های میکروبی در خاک می شوند، توسط گیاهان جذب و از آن طریق وارد زنجیره غذایی انسانی و حیوان می شوند.مهمترین فلز سنگین موجود در کودهای فسفاته عنصر کادمیوم است که یکی از آلاینده های محیط زیست محسوب می شود، نظر به اینکه در ۳۰ سال گذشته در تجزیه کودهای فسفاته، فقط به مقدار فسفر موجود در آن توجه شده ولی نظارتی بر غلظت کادمیوم اعمال نشده، بنابراین سالانه مقادیر قابل توجهی کادمیوم از طریق مصرف کودهای فسفاته وارد خاک های زراعتی و باغبانی کشور شده است. به عنوان مثال اگر مقدار مصرف سالانه کودهای فسفاته در کشور ۸۰۰ هزار تن در سال در نظر گرفته شود و غلظت کادمیوم در کودهای فسفاته وارداتی ۱۰۰ میلی گرم در کیلو گرم فرض شود. بدین ترتیب سالانه متجاوز از ۸۰ تن کادمیوم وارد خاک های زراعی کشور می شود که رقم بسیار بالا و خطرناکی است (۲۰).حذف شیمیایی کادمیوم موجب می شود به میزان قابل توجهی(تا۲۰درصد) هزینه تولید کودهای فسفاته با میزان کادمیوم کم، افزایش یابد.بهترین حالت استفاده از کودهای فسفاته با غلظت کادمیوم ۱۵ الی ۲۵ میلی گرم در کیلو گرم می باشد و با توجه به خطرات بیماری زایی این عنصر به نظر می رسد هزینه پرداخت بیشتر در قبال خرید کودهای فسفاته یا غلظت کم کادمیوم در مقایسه با هزینه های درمان قابل اغماض است (۲۲).
یکی دیگر از راه های مسمومیت خوراکی انسانی به این فلز در اثر استفاده از ظروفی بوده است که با کادمیوم آب کاری شده اند و در آنها مواد غذایی اسیدی و مایعات نگهداری می شود رخ می دهد، مثال کلاسیک آن لیمونادی است که در ظروف فلزی نگهداری می شود(۳۴).
مطالعات

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید